10–12 маусым аралығында колледж студенттері арасында білім алушылардың құқықтық сауаттылық деңгейін, олардың сыбайлас жемқорлыққа көзқарасын және академиялық адалдық қағидаттарын ұстануын анықтау мақсатында «Жоқ – сыбайлас жемқорлыққа!» атты сауалнама жүргізілді.

Сауалнамаға 1–4 курс аралығындағы 451 студент қатысты. Оның ішінде:

• 1 курс – 35,25% (159 студент);
• 2 курс – 35,03% (158 студент);
• 3 курс – 19,96% (90 студент);
• 4 курс – 9,76% (44 студент).

Сауалнама 11 сұрақтан тұрды.

«Сіз сыбайлас жемқорлық ұғымын қаншалықты жақсы түсінесіз?» деген сұраққа студенттердің 80,04%-ы (361 адам) бұл ұғымды жақсы түсінетінін, 16,19%-ы (73 адам) жалпы түсінігі бар екенін, ал 3,77%-ы (17 адам) жауап беруге қиналғанын көрсетті.

«Сіздің сыбайлас жемқорлыққа көзқарасыңыз қандай?» деген сұраққа 70,07% (316 адам) сыбайлас жемқорлыққа теріс көзқарас білдірді, 24,83% (112 адам) бейтарап ұстанымда екенін айтты, ал 5,10% (23 адам) оны қоғамда қалыптасқан менталитеттің бір бөлігі деп есептейтінін жеткізді.

«Сіздің ойыңызша, колледжде сыбайлас жемқорлық бар ма?» деген сұраққа 89,14% (402 адам) «жоқ» деп жауап берсе, 10,86% (49 адам) жауап беруге қиналды.

Сауалнама барысында академиялық адалдық мәселелеріне ерекше назар аударылды. «Академиялық адалдық дегеннің не екенін білесіз бе?» деген сұраққа 92,68% (418 адам) оң жауап берді, ал 7,32% (33 адам) бұл ұғыммен тек ішінара таныс екенін көрсетті.

«Көшіріп жазуды академиялық адалдықты бұзу деп есептейсіз бе?» деген сұраққа 87,58% (395 адам) «иә» деп жауап берді, 9,09% (41 адам) оны елеусіз бұзушылық деп санайды, ал 3,33% (15 адам) жауап беруге қиналды.

«Оқу барысында академиялық адалдық қағидаттарын сақтауға дайынсыз ба?» деген сұраққа 94,24% (425 адам) оң жауап берсе, 5,76% (26 адам) нақты жауап бере алмады.

«Колледжде сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бойынша іс-шаралар өткізіле ме?» деген сұраққа 93,57% (422 адам) «иә» деп жауап берді, ал 6,43% (29 адам) жауап беруге қиналды.

«Сіздің ойыңызша, кейбір мәселелерді бейресми жолмен шешуге бола ма?» деген сұраққа 85,14% (384 адам) теріс жауап берді, 10,64% (48 адам) жауап беруге қиналды, ал 4,22% (19 адам) кейбір жағдайларда мұндай мүмкіндік болуы мүмкін деп есептейді.

«Сыбайлас жемқорлық әрекеттеріне тап болған жағдайда қайда жүгіну керектігін білесіз бе?» деген сұраққа 90,47% (408 адам) тиісті органдар мен жүгіну тетіктерін білетінін айтты, ал 9,53% (43 адам) білмейтінін көрсетті.

«Егер сіз сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылығының куәгері болсаңыз, не істер едіңіз?» деген сұраққа 48,12% (217 адам) бұл туралы міндетті түрде хабарлайтынын айтты, 38,14% (172 адам) жағдайға байланысты әрекет ететінін көрсетті, ал 13,74% (62 адам) жауап беруге қиналды.

Сауалнама қорытындысы бойынша колледж студенттерінің басым көпшілігі сыбайлас жемқорлықтың мәні мен оған қарсы іс-қимыл жасау жолдарын жақсы білетінін, академиялық адалдық қағидаттарын сақтаудың маңыздылығын түсінетінін және сыбайлас жемқорлық көріністерін қабылдамайтын тұрақты азаматтық ұстанымға ие екенін көрсетті. Алынған нәтижелер білім алушылар арасында адалдық, жауапкершілік және сыбайлас жемқорлыққа «мүлдем төзбеушілік» қағидаттарына негізделген ортаның қалыптасып келе жатқанын дәлелдейді.

Дайындаған: А.А. Вдовиков, тарих пәнінің оқытушысы.